Album "Puławy - Nowa Aleksandria - ocalić od zapomnienia" - już wkrótce w sprzedaży.

180 zdjęć archiwalnych

90% fotografii nigdzie nie publikowanych

Wydawnictwo PROMO ART ul. 4 Pułku Piechoty WP 17A 24-100 Puławy tel/fax: 0 81 886 34 21 wew. 335 tel. Kom. 0 505 017 149 e–mail: www: www.promo-art.com.pl www.panoramy3d.pl

Wstęp
Album Puławy - Nowa Aleksandria ocalić od zapomnienia to barwny zbiór obrazów utrwalonych na dawnych pocztówkach i fotografiach z pierwszej połowy XX wieku, dokumentujących historię naszego miasta. Taki sposób przedstawienia lokalnych dziejów był z góry zamierzony, by poprzez prezentację kart przeszłości ukazać jednocześnie nieznane już Puławy i zachodzące w nich, na przestrzeni niespełna półwiecza, przeobrażenia. Utrwalone w ten sposób przemiany urbanistyczne i kulturowe, przedstawione na przykładzie budowli, zabytków, ulic i ludzi oraz ważniejszych wydarzeń historycznych z pewnością pobudzą niejednego czytelnika do refleksji, ale także pozwolą przenieść się w przeszłość. Te bardzo interesujące i nie tak odległe losy naszego miasta są jednak nieznane przez najmłodsze i częściowo zapomniane przez te starsze pokolenia. Pamiętane i przypominane z dużym już trudem, przez nieliczną grupę najstarszych puławian, wspomaganych w tych działaniach przez miłośników i badaczy historii Puław. Z tych też względów oddajemy do Państwa rąk pracę, która w istotny i przyjemny sposób podnosi zasób świadomości i naszej wiedzy o historii tego miasta, chroniąc ją jednocześnie od zapomnienia.

Pomysł popularyzacji przeszłości ziemi puławskiej powstał kilka lat temu, po zapoznaniu się inicjatora tego albumu z pracami nieżyjących już fotografów, utrwalających obrazy naszego miasta dla różnych potrzeb jego dawnych mieszkańców. To właśnie dzięki ich działalności zatrzymane w obiektywie aparatu zdarzenia życia codziennego nie-istniejących już Puław zostały powielone na kartach pocztowych czy też zdjęciach, które przetrwały do naszych czasów. Zarówno precyzja z jaką je wykonano, a przede wszystkim ich wartość historyczna przyczyniły się ostatecznie do podjęcia szczególnego przedsięwzięcia wydawniczego, jakim jest oglądany właśnie przez Państwa album. Istotny udział w powstaniu tej pracy miał również ubiegłoroczny jubileusz 100-lecia Puław i wydany z tej okazji przez Krzysztofa Wójcika pamiątkowy album pt. "Puławy, przeszłość – przyszłości", cieszący się dużym zainteresowaniem wśród mieszkańców naszego miasta.

Więcej informacji wkrótce ...

Aby zrealizować to zamierzenie, wybraliśmy spośród zgromadzonego materiału, liczącego kilkaset pocztówek i fotografii, te najbardziej reprezentatywne pod względem ikonograficznym, edytorskim i historycznym. Tak powstałą podstawę źródłową wzbogacono dodatkowo o amatorskie zdjęcia, wykonane przez dawnych mieszkańców Puław oraz stacjonujących w tym mieście żołnierzy. Autor przyjął także prosty, a zarazem innowacyjny podział zebranych materiałów na grupy tematyczne, nadając każdej z nich odrębny, lapidarny i jakże wymowny tytuł - Zabytki, Miasto, Ludzie, Rzeka i Wojna. Prezentowane w każdym z tych rozdziałów zdjęcia, ułożone chronologicznie, uzupełniają się nawzajem przekazywaną treścią dotyczącą historii Puław z lat 1900-1945. Zgromadzenie tak bogatej podstawy badawczej pozwoliło wzbogacić, jak również zweryfikować i uzupełnić dotychczasowe ustalenia o przeszłości naszego miasta.

Wybór tego przedziału chronologicznego nie był przypadkowy. Wynika on z trudnego dostępu wielu osób do tego typu źródeł historycznych, które zachowały wiele wydarzeń mających w tym okresie znaczący wpływ na rozwój dawnych Puław. Były nimi nie tylko sytuacje związane z funkcjonowaniem tej miejscowości jako Nowej Aleksandrii i uzyskaniem przez nią praw miejskich, ale także dalszym rozwojem miasta w obliczu wydarzeń I wojny światowej, opuszczonego przez Rosjan i okupowanego przez Austriaków. Należały do nich również czasy trudnego powrotu do normalności, charakteryzujące się odbudową zniszczeń wojennych oraz napływem nowej ludności, zasiedlającej zniszczone, wielokulturowe i niepodległe już Puławy. Okres międzywojenny odznaczał się także powolnym, lecz istotnym wzrostem gospodarczym naszego miasta. Przejawem tych zmian był nie tylko zwiększający się stan ludności oraz rozwój różnych instytucji i zabudowy miejskiej, ale także wzniesienie istniejącego do dziś mostu puławskiego. Zachodzące w latach trzydziestych przemiany zostały drastycznie powstrzymane przez wybuch II wojny światowej i okupację hitlerowską, której poświęcono odrębny rozdział. Zarówno te, jak i inne zdarzenia oraz następujący po nich czas wyzwolenia Puław, również został Państwu zaprezentowany na podstawie zgromadzonego materiału.

Poprzez próbę ujęcia tych, jakże ważnych dla wszystkich puławian, wydarzeń za pomocą nietypowych świadków historii, a więc pocztówek i fotografii, chcielibyśmy wszystkim czytelnikom tego albumu przypomnieć i zarazem ocalić za jego pośrednictwem od zapomnienia odchodzące powoli do przeszłości dawne Puławy.

Zabytki
Puławskie zabytki są integralną częścią historii tego miasta i dziedzictwa narodowego. Taka ranga wynika z różnorodnej działalności ich dawnych właścicieli, jak i dramatycznych dziejów ojczystych, które sprawiły, że Puławy były niegdyś czołowym ośrodkiem polityczno-kulturalnym. Podczas zniewolenia naszego państwa przez zaborców, za sprawą Izabeli Czartoryskiej stały się one dla Polaków ostoją polskości.
(...)

Miasto
Puławy to młode miasto o bogatej przeszłości historycznej, które, jako wieś, notowano w źródłach po raz pierwszy w 1489 roku. Ta niewielka osada rybacka, położona na prawym brzegu Wisły, była następnie punktem przeprawy przez rzekę, jak i portem rywalizującym z pobliskim Kazimierzem. Wchodząc w skład klucza końskowolskiego należała niegdyś do znamienitych rodów Konińskich, Tęczyńskich, Zbaraskich, Opalińskich, Lubomirskich, Sieniawskich i Czartoryskich. Rola Puław, jako rezydencji magnackiej wzrosła niepomiernie, gdy ich właścicielem stał się Stanisław Herakliusz Lubomirski, który w latach 1671-1679 wzniósł barokowy pałac. Najznamienitszy okres tej siedziby magnackiej jest nierozerwalnie związany z Izabelą i Adamem Kazimierzem Czartoryskimi, którzy powrócili na stałe do odziedziczonych dóbr puławskich w 1785 roku. Ta decyzja przyczyniła się do przeobrażenia tej osady w prężnie działający ośrodek polityczno - opozycyjny i kulturalny, konkurujący z dworem królewskim oraz innymi ośrodkami rodowymi.
(...)

Ludzie
Począwszy od XIX wieku, dzięki działalności Czartoryskich, następował coraz szybszy rozwój Puław pod względem społeczno-gospodarczym. Chociaż upadek rezydencjonalnego charakteru tej osady spowodował obniżenie jej znaczenia politycznego, to nie przekreślił innych, posiadanych przez nią walorów. Dzięki nim, na przełomie XIX i XX wieku ranga Nowej Aleksandrii, jako ośrodka naukowo-kulturalnego wzrosła ponownie. Wszystkie te przemiany miały istotny wpływ na zmiany w strukturze społecznej jej mieszkańców. Wielokulturowy charakter tej miejscowości pogłębiał się wraz z ponownym rozwojem gospodarczym oraz towarzyszącym mu napływem przedstawicieli różnych zawodów, wyznań czy zainteresowań, wywodzących się z rozmaitych warstw społecznych. Byli nimi zarówno chłopi, kupcy, handlarze, rzemieślnicy, przemysłowcy, ziemianie czy szeroko rozumiana inteligencja. Poszukiwali oni nie tylko nowych warunków bytowych, ale i polepszenia swojego statusu majątkowego czy też zdobycia nowych umiejętności naukowo - zawodowych. Dla wielu z tych osób Nowa Aleksandria, a później Puławy były jednym z etapów w ich życiu dla innych miejscem codziennej egzystencji lub przystankiem w ich podróżach i miejscem wytchnienia oraz odpoczynku wśród tutejszych zabytków.
(...)

Rzeka
Puławy od zawsze były związanych z rzeką. Potwierdza to interpretacja nazwy naszego miasta, wywodząca się najprawdopodobniej od słów ,,pława” lub ,,pławy”, oznaczających miejsce przeprawiania się przez wodę wpław. Do grupy tych staropolskich nazw należą jeszcze dwa określenia ,,poławy” i ,,pulwy”. Pierwsze z nich jest utożsamiane z miejscem, w pobliżu którego znajdował się bród, a drugie z nadwiślańskimi łęgami.
(...)

Wojna
Pomimo panującego wśród mieszkańców Puław optymizmu i przekonania o sile i gotowości polskiej armii, uczucie niepewności oraz lęku w VIII 1939 roku wzmagało się coraz bardziej. Było ono widoczne z każdym następnym dniem, poprzedzającym wybuch wojny, gdy na ulicach pojawiali się, oprócz członków obrony przeciwlotniczej, również zwykli ludzie zabezpieczający swoje domostwa. W tym samym czasie w puławskich koszarach nastąpił wzmożony ruch, wynikający z częściowej mobilizacji i organizowania nowych oddziałów wojskowych, które odesłano do Warszawy i Solca Kujawskiego. W ostatnich dniach tego miesiąca 2 Pułk Saperów Kaniowskich odbywał w rejonie miasta ćwiczenia wojskowe, które wraz z ogłoszeniem powszechnej mobilizacji oraz opuszczaniem miasta przez rodziny wojskowych i pracowników Państwowego Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego spowodowały dodatkowe napięcie i niepokój wśród puławskiej społeczności.
(...)

Autor albumu Krzysztof Wójcik - wydawnictwo PROMO ART

Sonda: Czy chciał(a)byś pamiątkowy album fotograficzny Puław z lat 1906 – 1945? Tak, dla siebie [267] 81% Tak, dla kogoś bliskiego [21] 6% Nie wiem [12] 4% Nie [28] 9% Wszystkich głosów: 328 od 14 marca do 19 kwietnia 2007 roku